Unha casa é moitas casas, e todas forman un lar. Eu teño dous, separados por unha inmensidade de auga salgada e a contradición dos puntos cardinais.
É estraño construír unha casa co mundo ao revés. Entender que a calor chega co vento dende o sur e o frío é unha estrela polar. Que o idioma é o mesmo e é outro.
Ata o ceo é diferente: hai tres anos que non lle falo á Cruz del Sur.
Cando deixei a miña cidade, a vida era moi distinta: nin pensaba en ter unha casa.
Ao chegar, despoxeime do que fun. Aprendín a relacionarme de novo. Atopei persoas, historias, a cerna da miña memoria celular. Mudei cemento e neon por verde e aire de mar.
Na primeira casa cumprín o meu soño de nena: vivir ao lado dun bosque. Tamén se crebaron outros máis antigos: sentina sarcófago pecharse sobre min. E cando a agulla do meu compás toleou, quedei atrapada entre murallas.
Alí coñecín o baile dos estorniños. Apropieime de palabras novas e comecei a falar na lingua que miña avoa sepultou unha vez hai setenta anos no Río da Prata. Tamén aprendín a defender a cadencia do meu argot e ofrecín palabras novas, mestizas.
Cambiei de casa tres veces. Nas dúas primeiras habitei a precariedade do piso compartido no que nada se comparte de verdade. Un día sentinme profundamente soa e puxen en dúbida os últimos quince anos da miña vida. Fíxenme vella e saíronme canas.
Pero pouco despois namorei e esquecín o tempo. Díxome: onde esteamos xuntos, seremos casa, aínda que non teñamos un teito sobre nós. Aprendín unha terceira linguaxe. Ensináronme a inventar ese lugar seguro.
Hoxe sei que unha casa ten polo menos catro paredes e un teito, pero un fogar é todo iso que a enche.
Algunhas veces cústame lembrar que esta é miña casa. Outros días son incapaz de imaxinarme fóra dela. Aínda camiño as rúas da (miña) vila sentíndoa allea. Vexo o vento ondear a ría e semella un espellismo de soño. Non sei se algunha vez o farein propio ou se me pasará o mesmo o día que volva pisar o meu barrio: o da casa que deixei en Buenos Aires.
Neste lado do mundo, poñamos, o norte (que non é nin arriba nin abaixo, só unha dirección) non existen os jacarandás, as miñas rúas non se tinguen de lila e estraño o cheiro a xasmín de novembro. Porque un fogar é máis que catro paredes: é un territorio, un espazo estendido no que habito. E inda que non haxa jacarandás, nin xasmíns, nin frío ao sur, nin lunfardo, o de acá tamén é o meu. Non un fogar calquera, senón meu fogar.
Hoxe sei que unha casa é unha espiral de caracol, unha forza centrípeta e tamén un punto de fuga. Hoxe sei que un fogar é a casa que habito.
Giselle Vinokur
Bio:
Giselle Vinokur Ferreyro naceu en Bos Aires (Arxentina) unha madrugada chuviñenta de novembro. É escritora, socióloga e xestora cultural; tamén foi bailarina profesional –mais esa é outra historia–. Na súa cidade natal formouse en escrita creativa nos obradoiros de Gabriela Yocco (Al filo de la palabra).
Un día recolleu todas as súas cousas nunha maleta e inverteu os puntos cardinais para cursar un máster na USC, en Lugo, preto de onde, setenta anos antes, saíra a súa avoa. Elixiu Galicia como terra na que botar novas raíces.
Na actualidade vive en Fene (A Coruña), traballa na súa primeira novela e imparte os obradoiros de escrita creativa “Ovella Vermella”.
