CASA UN
Hai tempo, o meu pai e mais eu construímos unha casa. Non recordo a época do ano. A miña irmá cursaba a secundaria e eu, a primaria. Ela saía unha hora antes ca min, polo que o meu pai e mais eu tiñamos que facer uso do enxeño para entreternos.
Ás veces, nese tempo, baixo a promesa de non dicirlle a miña nai, iamos á tenda por unha orde de tacos de canasta. Outras, quedabamos no coche a conversar. Con todo, as mellores veces foron as contadas nas que o meu pai me levou a un parque. Non iamos aos xogos, paseabamos, recolliamos sementes e logo volviamos á escola pola miña irmá.
Mais nunha desas tardes no parque deunos por construír a estrutura dunha casa. Procuramos varelos, encaixámolos uns con outros e, usando a herba como fío, xuntamos as esquinas das paredes para que tivesen estabilidade. Non me deu tempo de poñerlle un tellado. Tivemos que marchar axiña.
Lembro que, cando me levantei, a casa pareceume moito máis pequena que cando a estaba a construír. Raquítica. Non semellaba algo que pagara a pena resgardarmos. Que pé podería sentir compaixón por ela? Ninguén recoñecería nese esqueleto o agarimo co que o levantamos.
A maxestosidade que lle impregnaramos marchaba connosco.
Funme coa dúbida enriba. Canto tempo soportaría a nosa casa? Caería soa ou sería vítima dun atentado? Aínda hoxe refúxiome pensando que sigue alí.
Presa da nostalxia, intentando convencerme a min mesma do carácter transcendental desa tarde, busco o parque no mapa, pero fallo. Atopo a miña escola, xa irrecoñecible, allea, e logo procuro as áreas verdes máis próximas. Fago zoom en cada unha para ver se recoñezo algo, para situar o lugar onde as nosas pantasmas levantaron a casa.
É inútil. Pasan os anos e cada vez éme máis complicado situarme no plano da cidade na que medrei.
O paso do tempo. A distancia. Quédame construíla usando o plano da lembranza, a materia das palabras. É o único xeito de compartir o seu sentido, de revelar a fotografía desa tarde entre semana, do afecto, da infancia que escapou.
Esta casa fráxil do meu trazo é a casa que alberga a miña memoria.
CASA DOUS
Na rúa Palenque aínda está a casa de María José. A través da pantalla, o camiño conserva ese aire brillante e irreflexivo co que adoitaba camiñalo en nome da amizade. Unha reixa negra, un pequeno xardín e unha fonte. É o que se alcanza a ver dende o streetview, pero eu aínda recordo os cuartos detrás de cada fiestra, o que oculta cada muro.
Foi a primeira casa allea na que durmín. Miña nai despedíase de min na reixa e eu entraba nunha vida nova, estraña. Todo era distinto do que eu coñecía. María José vivía coa súa nai, a súa avoa, o seu primo e cinco das súas doce tías; o seu pai marchou cando a miña amiga naceu e, polas dimensións, a súa casa era un palacio. Grande, escuro, frío. O oposto de como concibía eu o meu fogar.
Dende sempre, a súa familia tentou facerme sentir cómoda. Que adoitas cear? Enfrijoladas, dicía eu, aliviada ao sentirme pisar un terreo coñecido. Mais chegaba logo un prato distinto ao que me facía miña nai. Os días e as noites que pasei alí as transitaba cunha mestura de angoxa e curiosidade, pois só habitando o desconcerto podía imaxinar como era a vida de María.
As casas das amigas son o primeiro limiar ao impropio. Cunha xenerosidade que descoñecías pero que despois xuras replicar, déixante entrar na súa cociña, sentar na súa mesa, comer dos seus alimentos. Agasállanche coa apertura do mundo. Xa non es só ti nin hai máis unha única forma de vivir. Aparece a outredade, aquel misterio do que nunca deixamos de tirar, do que nunca deixamos de abraiamos.
Pasan os anos, cambio de rumbos, convídanme a outras casas. Mais é o meu corpo de nena o que entra na casa de Elena, de Pablo, de Adriana e de Estela, quen me recibe no seu apartamento en Sada e me pregunta que adoito almorzar. Cando me ofrece da súa comida, síntome máis cerca da humanidade.
CASA TRES
Lonxe do barullo, atópoa na sombra da árbore, así como no gorro da landra. A casa nas veas da folla, viva ou morta, ao vento ou no chan. Nese espazo cunha linguaxe non atravesada por ningunha gramática e que, sen verbas, convócanos.
A semente non pensa en orixe, nin reafirma o concepto de invasión. Nesta casa non hai ninguén fóra de lugar. Só presenza. Cada botón que agroma medra nunha liberdade atada á liberdade doutra esencia. Nunca allea. Nunca outra. Nunca non nós.
Mirade. A sombra do carballo que me cubriu na aldea durante a noite de terror, é homóloga á do piñeiro de Huitzilac na que adoitaba xogar as fins de semana. É a mesma sombra ca da caligrafía da miña nai, ca que atopo detrás do ollar de Pilar cando quedamos en silencio debaixo das súa xenealoxía finada.
Alí podo resgardarme. A casa nunca estivo na palabra, senón no que hai detrás. O vencello entre nós, a ponte, nunca foi a lingua, senón a defensa da vida mesma. É esa a única casa, o único espazo, no que é posible recoñecer na dignidade do camiñar da pomba coxa, a nosa propia integridade. A compaixón non pasa polas palabras nin pode responder a ningunha lóxica que non sexa orgánica.
As linguas, como o monte, non poden ser posuídas nin delimitadas. E unha só pode chegar a amalas cando non son ferramenta para amansar nin obxecto para cercar. Cando se descobre que sinxelamente é unha convención máis que nos posibilita o encontro cunha experiencia diferente á nosa.
Por obra e gracia do idioma, dicían. Pero hoxe conxugo infinitivos como conxuro o meu
pasado cada noite antes de durmir, mais, ao abrir os beizos aínda non son de aquí.
Non. Esa non é a miña casa.
Por obra e gracia do espírito que se abre ao outro cando deixa na cancela un cubo repleto de tomates e leitugas no ano da fame. Por obra e gracia de quen, ao abrirche a súa porta, ábreche o mundo. Por obra e gracia do intercambio inintelixible entre a cascuda e mais eu, que nos fai quedar inmóbeis por un segundo, para logo deixarnos seguir, cada unha o seu camiño.
A miña casa está na sombra do intelecto, ao pé de cada analoxía.
CASA CUATRO
Esta man que me tendestes para convidarme a pasar.
Ningún comentario:
Publicar un comentario